បាតុភូតមេឃប្តូរពណ៌ជា ពណ៌ស្វាយ (Purple Sky) ឬ ពណ៌ផ្កាឈូក (Pink Sky) មិនមែនជារឿងអាថ៌កំបាំងដែលគ្មានការពន្យល់នោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាលទ្ធផលនៃវិទ្យាសាស្ត្របរិយាកាសដ៏អស្ចារ្យ។
ខាងក្រោមនេះជាមូលហេតុចម្បងៗដែលធ្វើឱ្យមេឃប្តូរពណ៌៖
១. បាតុភូត Rayleigh Scattering (ការខ្ចាត់ខ្ចាយនៃពន្លឺ)
ពន្លឺព្រះអាទិត្យមានពណ៌ឥន្ទធនូបញ្ចូលគ្នា។ ជាធម្មតា ស្រទាប់បរិយាកាសខ្ចាត់ខ្ចាយពណ៌ខៀវខ្លាំងជាងគេ ទើបយើងឃើញមេឃពណ៌ខៀវ។ ប៉ុន្តែនៅពេលថ្ងៃលិច ឬថ្ងៃរះ ពន្លឺត្រូវធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់បរិយាកាសក្រាស់ជាងមុន៖
ពណ៌ខៀវ និងពណ៌ស្វាយដែលមានរលកពន្លឺខ្លី ត្រូវខ្ចាត់ខ្ចាយបាត់អស់មុនពេលមកដល់ភ្នែកយើង។
នៅសល់តែពណ៌ក្រហម និងទឹកក្រូច។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើមាន សំណើមខ្ពស់ ឬ ធូលី ក្នុងកម្រិតជាក់លាក់មួយ វានឹងធ្វើឱ្យពណ៌ក្រហម និងខៀវដែលនៅសេសសល់លាយគ្នា បង្កើតបានជា ពណ៌ស្វាយ ឬពណ៌ផ្កាឈូក យ៉ាងស្រស់ស្អាត។
២. ឥទ្ធិពលនៃព្យុះទីហ្វុង ឬស៊ូណាមិ
មុនពេល ឬក្រោយពេលមានព្យុះធំៗ (ដូចជា ព្យុះទីហ្វុង Hagibis នៅជប៉ុន កាលពីឆ្នាំ ២០១៩) មេឃច្រើនតែប្រែជាពណ៌ស្វាយក្រម៉ៅ។
នេះមកពីពពកព្យុះមានកម្រាស់ក្រាស់ខ្លាំង និងមានតំណក់ទឹកភ្លៀងច្រើន ដែលជួយខ្ចាត់ខ្ចាយពន្លឺឱ្យទៅជាពណ៌ស្វាយចាស់ មើលទៅគួរឱ្យខ្លាចផង និងអស្ចារ្យផង។
៣. ព្យុះព្រះអាទិត្យ (Solar Storms & Auroras)
ពេលខ្លះ មេឃប្តូរពណ៌ដោយសារភាគល្អិតពីព្រះអាទិត្យបុកទង្គិចជាមួយឧស្ម័នក្នុងបរិយាកាសផែនដី៖
ពណ៌បៃតង៖ កើតចេញពីឧស្ម័នអុកស៊ីសែន (នៅកម្ពស់ទាប)។
ពណ៌ស្វាយ ឬផ្កាឈូក៖ កើតចេញពីឧស្ម័នអាសូត (Nitrogen)។ បាតុភូតនេះច្រើនកើតនៅតំបន់ប៉ូល ប៉ុន្តែពេលខ្លះព្យុះព្រះអាទិត្យខ្លាំង ក៏អាចធ្វើឱ្យគេឃើញពណ៌ទាំងនេះនៅតំបន់ផ្សេងទៀតដែរ។
៤. ការបំពុលបរិយាកាស និងភ្លើងឆេះព្រៃ
ផ្សែង និងភាគល្អិតតូចៗពីភ្លើងឆេះព្រៃ (ដូចជាធ្លាប់កើតមាននៅអូស្ត្រាលី និងកាលីហ្វ័រញ៉ា) អាចប្តូរពណ៌មេឃឱ្យទៅជាពណ៌ទឹកក្រូចក្រម៉ៅ ឬផ្កាឈូកស្រអាប់ពេញមួយថ្ងៃ ដោយសារភាគល្អិតផ្សែងរារាំងរលកពន្លឺពណ៌ផ្សេងៗទៀត។
រឿងពិត៖ កាលពីឆ្នាំ ២០២២ នៅទីក្រុង Zhoushan ប្រទេសចិន មេឃបានប្រែជាពណ៌ក្រហមឈាមទាំងយប់ ដែលធ្វើឱ្យមនុស្សផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង។ ប៉ុន្តែក្រោយមកទើបដឹងថា វាគឺជាការជះពន្លឺពី អំពូល LED ពណ៌ក្រហម របស់ទូកនេសាទដែលជះទៅលើអ័ព្ទក្រាស់ បង្កើតបានជាទិដ្ឋភាពដូចក្នុងរឿងរន្ធត់។




