បាតុភូត "ភ្លៀងសត្វ" (Animal Rain) គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ធម្មជាតិដ៏ចម្លែកបំផុតមួយ ដែលបានកើតឡើងតាំងពីសម័យបុរាណរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។ ទោះបីវាមើលទៅដូចជារឿងក្នុងជំនឿអរូបី ប៉ុន្តែវិទ្យាសាស្ត្រមានការពន្យល់យ៉ាងច្បាស់លាស់។
១. តើវាអាចកើតឡើងដោយរបៀបណា?
មូលហេតុចម្បងបំផុតគឺបណ្តាលមកពី "ខ្យល់កួចលើទឹក" (Waterspouts)។ វាកើតឡើងនៅពេលដែលមានខ្យល់គួចខ្លាំង (Tornado) បក់កាត់ផ្ទៃទឹកដូចជា ទន្លេ បឹង ឬសមុទ្រ៖
-ការបូមសត្វឡើង៖ កម្លាំងបក់បោកដ៏ខ្លាំងនៃខ្យល់គួចនេះ បានបូមយកទឹក និងសត្វតូចៗដែលរស់នៅជិតផ្ទៃទឹក (ដូចជា ត្រី កង្កែប ឬបង្គា) ឡើងទៅលើអាកាស។
-ការធ្វើដំណើរ៖ សត្វទាំងនោះត្រូវបានខ្យល់នាំយកទៅចម្ងាយរាប់សិប ឬរាប់រយគីឡូម៉ែត្រពីកន្លែងដើម។
-ការធ្លាក់ចុះមកវិញ៖ នៅពេលដែលកម្លាំងខ្យល់ចុះខ្សោយ ឬពពកទឹកនោះត្រជាក់ខ្លាំង សត្វទាំងនោះក៏ធ្លាក់ចុះមកដីវិញជាមួយតំណក់ភ្លៀង។
២. សត្វអ្វីខ្លះដែលធ្លាប់ធ្លាក់ពីលើមេឃ?
តាមកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រ សត្វដែលធ្លាក់មកញឹកញាប់ជាងគេមានដូចជា៖
-ត្រី និងកង្កែប៖ ជាសត្វដែលជួបប្រទះច្រើនបំផុត។
-បង្គា និងក្តាម៖ ធ្លាប់មានធ្លាក់នៅតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រខ្លះ។
-សត្វល្អិត៖ ពេលខ្លះមានភ្លៀងធ្លាក់មកជាហ្វូងពីងពាង ឬស្រមោច (ដែលត្រូវបានខ្យល់បក់ពីដីឡើងទៅ)។
៣.ករណីល្បីៗជុំវិញពិភពលោក
ប្រទេសហុងឌូរ៉ាស (Honduras): នៅទីក្រុង Yoro មានបាតុភូតភ្លៀងត្រីកើតឡើង ជារៀងរាល់ឆ្នាំ (ហៅថា Lluvia de Peces)។ អ្នកភូមិតែងតែនាំគ្នាដើររើសត្រីយកមកធ្វើម្ហូបបន្ទាប់ពីភ្លៀងឈប់។
ប្រទេសអូស្ត្រាលី (២០២៣): នៅទីក្រុង Lajamanu ដែលស្ថិតនៅកណ្តាលវាលខ្សាច់ដាច់ស្រយាល បែរជាមានត្រីធ្លាក់មកពីលើមេឃពេញផ្លូវថ្នល់ ទាំងដែលទីនោះនៅឆ្ងាយពីសមុទ្ររាប់រយគីឡូម៉ែត្រ។
៤. តើសត្វទាំងនោះនៅរស់ទេពេលធ្លាក់មកដល់ដី?
-ភាគច្រើនគឺងាប់៖ ដោយសារការធ្លាក់ពីកម្ពស់ខ្ពស់ ឬការប៉ះទង្គិចជាមួយខ្យល់ខ្លាំងពេក។
-ខ្លះនៅរស់៖ បើសិនជាវាធ្លាក់មកក្នុងភក់ ឬកន្លែងទន់ៗ ហើយការធ្វើដំណើរតាមអាកាសនោះមិនយូរពេក ពួកវាអាចនៅមានជីវិតនៅឡើយ។
***រឿងប្លែក៖ អ្នកខ្លះធ្លាប់រាយការណ៍ថា ឃើញត្រីធ្លាក់មកក្នុងស្ថានភាព "កក" ទៀតផង ព្រោះវាត្រូវបានខ្យល់បក់ឡើងទៅខ្ពស់ពេកដល់ស្រទាប់បរិយាកាសដែលត្រជាក់ខ្លាំង។
១. តើវាអាចកើតឡើងដោយរបៀបណា?
មូលហេតុចម្បងបំផុតគឺបណ្តាលមកពី "ខ្យល់កួចលើទឹក" (Waterspouts)។ វាកើតឡើងនៅពេលដែលមានខ្យល់គួចខ្លាំង (Tornado) បក់កាត់ផ្ទៃទឹកដូចជា ទន្លេ បឹង ឬសមុទ្រ៖
-ការបូមសត្វឡើង៖ កម្លាំងបក់បោកដ៏ខ្លាំងនៃខ្យល់គួចនេះ បានបូមយកទឹក និងសត្វតូចៗដែលរស់នៅជិតផ្ទៃទឹក (ដូចជា ត្រី កង្កែប ឬបង្គា) ឡើងទៅលើអាកាស។
-ការធ្វើដំណើរ៖ សត្វទាំងនោះត្រូវបានខ្យល់នាំយកទៅចម្ងាយរាប់សិប ឬរាប់រយគីឡូម៉ែត្រពីកន្លែងដើម។
-ការធ្លាក់ចុះមកវិញ៖ នៅពេលដែលកម្លាំងខ្យល់ចុះខ្សោយ ឬពពកទឹកនោះត្រជាក់ខ្លាំង សត្វទាំងនោះក៏ធ្លាក់ចុះមកដីវិញជាមួយតំណក់ភ្លៀង។
២. សត្វអ្វីខ្លះដែលធ្លាប់ធ្លាក់ពីលើមេឃ?
តាមកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រ សត្វដែលធ្លាក់មកញឹកញាប់ជាងគេមានដូចជា៖
-ត្រី និងកង្កែប៖ ជាសត្វដែលជួបប្រទះច្រើនបំផុត។
-បង្គា និងក្តាម៖ ធ្លាប់មានធ្លាក់នៅតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រខ្លះ។
-សត្វល្អិត៖ ពេលខ្លះមានភ្លៀងធ្លាក់មកជាហ្វូងពីងពាង ឬស្រមោច (ដែលត្រូវបានខ្យល់បក់ពីដីឡើងទៅ)។
៣.ករណីល្បីៗជុំវិញពិភពលោក
ប្រទេសហុងឌូរ៉ាស (Honduras): នៅទីក្រុង Yoro មានបាតុភូតភ្លៀងត្រីកើតឡើង ជារៀងរាល់ឆ្នាំ (ហៅថា Lluvia de Peces)។ អ្នកភូមិតែងតែនាំគ្នាដើររើសត្រីយកមកធ្វើម្ហូបបន្ទាប់ពីភ្លៀងឈប់។
ប្រទេសអូស្ត្រាលី (២០២៣): នៅទីក្រុង Lajamanu ដែលស្ថិតនៅកណ្តាលវាលខ្សាច់ដាច់ស្រយាល បែរជាមានត្រីធ្លាក់មកពីលើមេឃពេញផ្លូវថ្នល់ ទាំងដែលទីនោះនៅឆ្ងាយពីសមុទ្ររាប់រយគីឡូម៉ែត្រ។
៤. តើសត្វទាំងនោះនៅរស់ទេពេលធ្លាក់មកដល់ដី?
-ភាគច្រើនគឺងាប់៖ ដោយសារការធ្លាក់ពីកម្ពស់ខ្ពស់ ឬការប៉ះទង្គិចជាមួយខ្យល់ខ្លាំងពេក។
-ខ្លះនៅរស់៖ បើសិនជាវាធ្លាក់មកក្នុងភក់ ឬកន្លែងទន់ៗ ហើយការធ្វើដំណើរតាមអាកាសនោះមិនយូរពេក ពួកវាអាចនៅមានជីវិតនៅឡើយ។
***រឿងប្លែក៖ អ្នកខ្លះធ្លាប់រាយការណ៍ថា ឃើញត្រីធ្លាក់មកក្នុងស្ថានភាព "កក" ទៀតផង ព្រោះវាត្រូវបានខ្យល់បក់ឡើងទៅខ្ពស់ពេកដល់ស្រទាប់បរិយាកាសដែលត្រជាក់ខ្លាំង។




